رومی، پرده اول: بازاری در شهری دورافتاده در ایران

هم مرگ بر جهان شما نیز بُگذرد

هم رونق زمان شما نیز بُگذرد

وین بوم محنت از پی آن تا کند خراب

بر دولت آشیان شما نیز بُگذرد

باد خزان نکبت ایام ناگهان

بر باغ و بوستان شما نیز بُگذرد

آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام

بر حلق و بر دهان شما نیز بُگذرد

چون داد عادلان به جهان در بقا نکرد

بیداد ظالمان شما نیز بُگذرد

بادی که در زمانه بسی شمع ها بکُشت

هم بر چراغدان شما نیز بگذرد

این نوبت از کسان شما نیز بُگذرد

نوبت ز ناکسان شما نیز بگذرد

آبی است ایستاده در این خانه مال و جاه

این آب ناروان شما نیز بگذرد

خلق همه یکسره نهال خدای اند

هیچ نه بر کن تو زین نهال و نه بشکن

دست خداوند باغ خلق دراز است

بر خسک و خار همچو بر گل و سوسن

گر نپسندی همه که خونت ریزند

خون دگر کس چرا کنی تو به گردن

عشق هست پایدار

هر چه جز عشق، بشکن

دیر بماندم در این سرای کهن من

تا کهنم کرد صحبت دی و بهمن

دیر بماندم که شصت سال بماندم

تا به شبانروزها همی بروم من

شمع خرد بر فروز و در دل و بشتاب

با دل روشن به سوی عالم روشن

بشتاب

بس بگردید و بگردد روزگار

دل به دنیا در نبندد هوشیار

مدتی بالا گرفتی تا بلوغ

سرو بالایی شدی سیمین عِذار

همچنین تا مرد نام آور شدی

فارس میدان و صید و کارزار

آن چه دیدی بر قرار خود نماند

وین چه بینی هم نماند بر قرار

دیو با مردم نیامیزد مترس

بَل بترس از مردمان دیو سار

گر تو خواهی کز شقاوت کم شود

حق نباید گفت، الا آشکار

جهد کن تا عشق تو افزون شود

پند من را گوش کن چون گوشوار

این همه هیچ است چون می بگذرد

تخت و وقت و امر و نهی و گیر و دار

دستش بهل، دل را ببین، رنجش برون از قاعده است

صفراش نی، سوداش نی، قولنج و استسقاش نی

زین واقعه، در شهر ما، هر گوشه ای صد عربده ست

نی خواب دارد، نی خورش، از عشق دارد پرورش

کاندر بلای عاشقان، دارو و درمان بیهُده است

رفتم به طبیب جان، گفتم که ببین دستم

هم بی دل و بیمارم، هم عاشق و سرمستم

گفتا که، نه تو مُردی، گفتم که بلی اما

چون بوی تو بشنیدم، از خاک برون جَستم

صد جام بنوشیدم، صد گونه بجوشیدم

صد کاسه بزیدم، صد کوزه در اشکستم

باز آن شه روحانی، میخواند به پنهانی

بر میکشدم بالا، شاهانه از این پستم

امروز چنان مستم، کز خیش برون جستم

ای یار، ای یار، ای یار

ای یار بکش دستم، آن جا که تو آنجایی

بر کَش، برکَش، برکَش از این پَستم

ای دریغا، ای دریغا، ای دریغ

کآن چنان ماهی نهان شد زیر میغ

خانه ویران گشت، ویران گشت، ای دریغ