آنچه «آغاز» می‌نامیم، گاه همان «پایان» است؛ و پایان‌دادن، خود می‌تواند شکل‌دادن به آغازی تازه باشد. در این نگاه، هر جمع‌بندی یا خاتمه نه نقطه توقف، بلکه نقطه حرکت بعدی است. از همین رو، پایان جایی است که از آن شروع می‌کنیم؛ لحظه‌ای که گذشته معنا می‌یابد و امکانِ ورود به مسیر تازه فراهم می‌شود.